Mechanizmy działania i skuteczność terapeutyczna gimnastyki oddechowej Strielnikowej

 

Tym, co wyróżnia gimnastykę oddechową Strielnikowej, a zarazem stanowi o jej skuteczności, jest przyśpieszony wdech i zaangażowanie najważniejszego mięśnia oddechowego, czyli przepony. Gimnastyka oddechowa polega na trenowaniu krótkich, głośnych, gwałtownych wdechów przez nos z częstotliwością mniej więcej 3 wdechów na 2 sekundy. Jednocześnie z wdechem wykonywane są ruchy powodujące zaciśnięcie klatki piersiowej. Po każdym wdechu następuje samoistny, bierny wydech, nad którym ćwiczący się nie zastanawia. Organizm sam decyduje, ile powietrza wyrzucić, a ile zostawić.

Podstawowe wymogi, które należy spełnić, by gimnastyka Strielnikowej przynosiła pożądane korzyści to, po pierwsze, myślenie tylko o wdechach; po drugie, trenowanie samych wdechów; po trzecie, liczenie wyłącznie wdechów.

Krótkie, głośne wdechy w gimnastyce Strielnikowej wykonywane są równocześnie z ruchami, które zaciskają klatkę piersiową. Poprawia to oddychanie przez nos i aktywuje pracę przepony. W rezultacie już po pierwszych zajęciach pojemność życiowa płuc zwiększa się o 0,1-0,3 l., poziom gazów we krwi wraca do normy, przy czym saturacja gwałtownie wzrasta.

Wykonywanie ćwiczeń oddechowych Strielnikowej skutecznie nasyca korę mózgową tlenem, dzięki czemu lepiej pracują wszystkie ośrodki w mózgu i dochodzi do samoregulacji procesów metabolicznych.

Duża liczba powtórzeń (przy dobrej wprawie ponad tysiąc dynamicznych wdechów w czasie 15 minut ćwiczeń) i systematyczna codzienna praktyka (dwa razy dziennie, rano i wieczorem) przyczynia się do wzmocnienia i wytrenowania mięśni dróg oddechowych (wdech na zaciśniętej klatce piersiowej rozwija mięśnie narządów oddechowych).

Gimnastyka oddechowa z obciążeniem na wdechu pomaga w przywróceniu normalnych funkcji oddechowych, korekcji deformacji kręgosłupa, a także rozwija mięśnie klatki piersiowej.

Wykonywanie ćwiczeń nie niesie ze sobą ryzyka zakwasów, bo optymalne obciążenie sprawia, że w tkankach nie gromadzi się kwas mlekowy. Intensywne wdechy przez nos pobudzają rozległą strefę refleksogenną zlokalizowaną w błonie śluzowej nosa i usprawniają komunikację między receptorami w śluzówce jamy nosowej a ośrodkiem powonienia. Jednocześnie pacjenci zauważają u siebie wyostrzenie węchu i poprawę samopoczucia.

W trakcie wykonywania gwałtownych wdechów nosem ruch przepony zapewnia masaż narządów zlokalizowanych w jamie brzusznej.

Zwiększenie ruchomości klatki piersiowej zwiększa zasysanie powietrza do płuc, co poprawia krążenie krwi i obieg limfy, a wzmożona wentylacja płuc powoduje mechaniczne rozciąganie całego drzewa oskrzelowego, w tym pęcherzyków płucnych, co sprzyja resorpcji obecnych w nim wysięków, hamuje rozwój procesów zrostowych i gasi ogniska niedodmy.

Wieloletnie badania prowadzone w Centralnym Instytucie Naukowo-Badawczym Rosyjskiej Akademii Nauk Medycznych potwierdzają resorpcję zmian naciekowych i regresję ubytków w tkance płucnej. Gimnastyka oddechowa Strielnikowej nie tylko przywraca ruchomość i gibkość mięśni uczestniczących w oddychaniu, ale też wzmacnia cały układ kostno-mięśniowy. Ćwiczenia oddechowe angażują do pracy wszystkie części ciała: ręce, nogi, głowę, miednicę, brzuch, plecy itd., zwiększając ogólną siłę mięśniową.

Zastosowanie gimnastyki Strielnikowej w połączeniu z leczeniem farmakologicznym u chorych na różne postaci gruźlicy, astmę oskrzelową o różnym stopniu nasilenia, zapalenie płuc, ostre i przewlekłe zapalenie oskrzeli, a także niealergiczny nieżyt nosa (badano ponad 560 chorych w wieku od 10 do 80 lat) dało pozytywne wyniki w 92,5% przypadków. U pozostałych 7,5% chorych wykorzystanie gimnastyki oddechowej Strielnikowej nie dało dodatnich wyników głównie z powodu negatywnego stosunku pacjentów do danej metody leczenia. Jednocześnie u żadnego pacjenta nie odnotowano zaostrzenia lub powikłań ze strony głównego schorzenia, jak i ze strony innych narządów i układów.

Udział w zajęciach trwających od 1,5 do 2 godzin odbywających się 3 razy w tygodniu w Centrum Gimnastyki Oddechowej im. Strielnikowej pozwala w ciągu 12 spotkań całkowicie odstawić farmaceutyki, bądź w znaczący sposób zmniejszyć ich dawki, by ostatecznie odstawić je w trakcie późniejszej samodzielnej praktyki w domu. Wyjątek stanowią ciężko chorzy astmatycy, przyjmujący na stałe preparaty z zawartością kortykosteroidów. Niemniej nawet u pacjentów, u których w ciągu 1-3 miesięcy trwania ćwiczeń w ośrodku nie udawało się odstawić hormonów, zawsze osiągano znaczące zmniejszenie przyjmowanych dawek.

Skuteczność gimnastyki oddechowej Strielnikowej potwierdzono w szeregu badań przeprowadzonych w rosyjskich placówkach ochrony zdrowia i instytutach naukowo-badawczych, m.in. Centralnej Przychodni Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Rosji, 9. Garnizonowej Przychodni Ministerstwa Obrony Rosji i Centralnym Instytucie Naukowo-Badawczym Gruźlicy Rosyjskiej Akademii Nauk Medycznych. Pozytywny efekt gimnastyki określono na podstawie badań czynnościowych układu oddechowego, wyników spirometrii, gazometrii krwi tętniczej, rentgena płuc (przeprowadzanego raz na trzy miesiące), parametrów EKG, ciśnienia tętniczego, pulsoksymetrii, jak również subiektywnej oceny samopoczucia.

Gimnastyka oddechowa Strielnikowej stanowi skuteczną profilaktykę chorób dróg oddechowych. Profilaktyczne zastosowanie ćwiczeń u dzieci w wieku szkolnym pozwala zmniejszyć częstotliwość zapadalności na choroby dróg oddechowych dwu-, a nawet czterokrotnie w porównaniu z dziećmi, które nie ćwiczą.

Nieliczne przeciwwskazania do wykonywania ćwiczeń oddechowych Strielnikowej to wysoka gorączka z OB powyżej 30 mm/h, krwotoki, ostre zakrzepowe zapalenie żył.

Potwierdzony klinicznie pozytywny efekt danej metody jest podstawą ku szerokiemu jej zastosowaniu, nie tylko w ramach kompleksowego leczenia pacjentów z chorobami układu oddechowego, ale też jako sposób profilaktyki wszelakich schorzeń. Gimnastyka oddechowa Strielnikowej, którą można praktykować samodzielnie w domu, usprawnia procesy metaboliczne, zwiększa pobieranie tlenu przez organizm, podnosi odporność, siłę mięśniową, a także zmniejsza następstwa siedzącego trybu życia.